هر یک از اجزای ماشین به منظور کنترل کردن بهتر خودرو و ماشین های سنگین کنار هم قرار گرفته اند. یکی از اجزای بسیار مهمی که در خودروها و ماشین های سنگین وجود دارند، دیسک ترمز می باشد. این عضو وظیفه متوقف کردن ماشین را برعهده دارد و جزء مهم ترین اجزای خودرو برای کنترل کردن محسوب می شود. دیسک ترمز به چرخ ترمز نیز شناخته می شود و بسیاری از منابع آن را با نام دیسک چرخ می شناسند.
در ادامه این مقاله قصد داریم در رابطه با انواع دیسک چرخ و کلیات هر یک از دیسک های ترمز صحبت کنیم. بنابراین، اگر قصد خرید یک دیسک ترمز را دارید، توصیه می کنیم که ابتدا در ادامه این مقاله با ما همراه باشید.

دیسک ترمز چیست؟

هر یک از خودروها و ماشین های سنگین دارای اجزای مختلفی برای بهتر کنترل کردن ماشین و خودرو می باشند. دیسک ترمز یکی از انواع اجزایی است که در خودروها به منظور توقف خودرو مورد استفاده قرار می گیرد. دیسک های ترمز به شکل دایره هستند و در واقع، عامل اصلی توقف خودرو محسوب می شوند. جالب است که بدانید دیسک های ترمز به همراه چرخ های خودروها می چرخند و این در حالی است که اگر دیسک متوقف شود، چرخ های خودرو نیز متوقف می شود و خودرو می ایستد. دیسک های ترمز که در لیست پر مصرف ترین لوازم یدکی ماشین سنگین هستند از جنس های مختلفی به تولید میرسند، ولی یکی از بهترین جنس های دیسک ترمز، فولاد ضد زنگ است. فولاد ضد زنگ با مقاومت بالایی که دارد، می تواند باعث بهبود کنترل سرعت خودرو شود و همچنین، عمر بالایی داشته باشد.
جنس دیسک های ترمز باید به گونه ای باشد که به راحتی در برابر اصطکاک ایجاد شده، خورده نشوند و مشکلی برای آن ها رخ ندهد. به همین خاطر، دیسک های ترمز در جنس ها و کاربردهای مختلفی به تولید می رسند و هر کدام بر اساس کاربرد خاصی که دارند، برای خودروهای مختلف قابل خریداری می باشند. به عبارت کلی تر:

دیسک ترمز (Brake Disc ) یا دیسک چرخ یک قطعه ی دایره ای شکل از جنس؛ آلومینیوم، چدن، آهن یا فولاد و از بهترین انواع ترمز در خودرو ها با نقش کلیدی در سیستم ترمز برای تقلیل سرعت یا از حرکت ایستادن خودرو است. فشردن پدال ترمز از طریق ایجاد اصطکاک بین ترمز دیسکی و لنت های ترمز مانع حرکت دیسک ترمز و چرخ های خودرو می شود.

دیسک چرخ کجاست

همانطور که اشاره کردیم، دیسک ترمز عامل اصلی توقف خودرو است که بر روی چرخ های ماشین سوار شده است. دیسک چرخ بر روی بلبرینگ های هر یک از چرخ ها سوار است و یکی از اجزای قطعات متحرک چرخ های خودرو محسوب می شود. با توجه به اینکه دیسک ترمز بر روی چرخ سوار است، می تواند با سرعت مشخص و مساوی با سرعت رینگ و لاستیک در حال چرخش باشد. سرعت دیسک های ترمز نیز با کمک لنت ها کاهش پیدا می کند و موجب توقف خودرو می شوند.
دیسک های ترمز دارای دو سطح ماشین کاری شده می باشند و با کمک دو پیچ و یک مهره مرکزی، مقابل لنت ترمز خودروها و روی بلبرینگ ها نصب می شوند. به همین خاطر، زمانی که پدال توسط راننده فشار داده می شود، لنت ترمز با دیسک برخورد می کند و باعث کاهش سرعت دیسک می شود، همین موضوع سرعت چرخ های خودرو را کاهش می دهد.

اجزای اصلی دیسک ترمز

دیسک ترمز جزء مدرن ترین دیسک های ترمزی است که در خودروها به کار می رود. این نوع دیسک می تواند بر روی انواع خودروهای سواری، سنگین و ... نصب شود. کنترل بهتر خودرو با کمک دیسک ترمز، از جمله مزیت های این نوع دیسک است. ترمزهای دیسکی به دلیل کاربرد خاصی که دارند، دارای اجزای مختلفی نیز می باشند. سه جزء اصلی تشکیل دهنده دیسک چرخ، شامل موارد زیر می باشند.

  • کالیپر

این جزء از دیسک ترمز به بخش ثابت چرخ متصل می شود و می تواند از طریق روش خاصی باعث کاهش سرعت چرخ ها شود. کالیپر ترمز فشاری را به دیسک وارد می کند و می تواند سرعت چرخ ها را کاهش دهد.

  • لنت ترمز

لنت ترمز وظیفه انتقال نیروی ترمزی را به دیسک چرخ بر عهده دارد.

  • روتور یا گردنده
دیسک ترمز بر روی این بخش متحرک که روتور نام دارد سوار است و می توانند مانند چرخ ها بچرخد.

انواع دیسک ترمز

بسته به کاربردهای هر یک از دیسک های ترمز، دیسک های ترمز در انواع مختلفی به تولید رسیده اند. به طور کلی، انواع دیسک ترمز به طور کلی دو دسته؛ معمولی و خنک شونده می باشند. بسته به کاربری ماشین و نیاز ماشین، می توان از هر یک از این دیسک ها استفاده کرد.

دیسک چرخ معمولی

همانطور که از نام دیسک های ترمز معمولی مشخص است، این نوع دیسک ترمز کاملا معمولی است. دیسک های ترمز معمولی دارای سطح صاف و صیقلی شکل می باشد. مواد مختلفی برای تولید این دیسک های ترمز وجود دارند که از جمله آن ها می توان به آهن اشاره کرد. آهن دارای ضریب حرارتی بسیار بالایی نیست و همین موضوع باعث می شود که دیسک های ترمز دارای خاصیت ترمز گیری خوبی نباشد.
از معایب دیسک چرخ معمولی این است که به راحتی داغ می شود و می تواند عملکرد خوبی نداشته باشد. با توجه به این موضوع و این عیب، دیسک های ترمز خنک شونده به تولید رسیده اند.

دیسک چرخ خنک شونده

دیسک های ترمز خنک شونده یکی از انواع دیسک های موجود در بازار می باشند که دارای شکل ها و طرح های مختلفی می باشند. این دیسک می تواند گرمای ایجاد شده در هنگام ترمزگیری را کاهش دهد و باعث حرکت هوا در اطراف دیسک چرخ شود. در واقع، در این نوع دیسک ترمز، دو صفحه دیسک از هم جدا می شوند و به شکل یک صفحه توخالی در می آیند. این شکل از دیسک ترمز باعث می شود که جریان هوا به خوبی بین دو صفحه و وجه دیسک عبور پیدا کنند و سیستم ترمز به درستی عمل کند. دیسک های ترمز خنک شونده دارای انواع مختلفی می باشند که در ادامه به برخی از آن ها اشاره می کنیم.
  • دیسک های ترمز خنک شونده سوراخ دار
  • دیسک های ترمز خنک شونده شیاردار
  • دیسک های ترمز خنک شونده مختلط
  • دیسک های ترمز خنک شونده موج دار

دیسک ترمز ماشین سنگین

دیسک های ترمز بسته به نوع کاربری ماشین به تولید می رسند. یکی از انواع دیسک های ترمز بر اساس کاربری خودرو، دیسک های ترمز ماشین سنگین هستند. این دیسک ها بر اساس نوع ماشین سنگین و به صورت خاص به تولید رسیده اند و با قیمت های مختلف قابل خریداری می باشند. دیسک ترمز یکی از مهم ترین لوازم یدکی ماشین سنگین است که باید از کیفیت مناسبی برخوردار باشد، چون نقش مهمی در عملکرد دستگاه دارد.
دیسک های ترمز تخت، دیسک های ترمز قلعه ای و ... از جمله انواع دیسک های ترمز ماشین سنگین می باشند. دیسک های ترمز ماشین سنگین باید بر اساس نیاز خودرو و نظر مکانیک خریداری شود تا به راحتی باعث کنترل خودرو شود.

مطلب پیشنهادی: لوازم یدکی ماشین سنگین چیست؟

دیسک ترمز کامیون

کامیون در گروه ماشین های سنگین قرار می گیرد و دیسک ترمز یکی از لوازم یدکی کامیون ها به شمار می رود. بسیاری از کامیون های مدرن و جدید از سیستم ترمزگیری دیسکی بهره مند هستند. ترمزهای کاسه ای از جمله ترمزهای قدیمی بودند که عملکرد مناسبی نداشتند. اما امروزه، دیسک ترمز کامیون می تواند به راحتی باعث کنترل خودرو شود.دیسک چرخ کامیون بر اساس نوع کامیون در انواع مختلفی به تولید می رسد. برای خرید دیسک ترمز کامیون، حتما به نوع کامیون خود و جنس و ... توجه داشته باشید.

دیسک ترمز اتوبوس

دیسک ترمز بخش مهمی از سیستم ترمز و لوازم یدکی اتوبوس است که برای عملکرد بهتر سیستم توقف اتوبوس ها مورد استفاده قرار می گیرد. این نوع دیسک باید بر اساس نوع خودرو خریداری شود. دیسک های ترمز بر اساس برند هر یک از اتوبوس ها طبقه بندی می شوند و قابل خریداری می باشند. دیسک های ترمز اتوبوس ولوو، دیسک های ترمز اتوبوس اسکانیا، دیسک های ترمز اتوبوس رنو و ... از جمله انواع دیسک های ترمز موجود در بازار می باشند.

کاربرد دیسک ترمز

دیسک ترمز به منظور کنترل بهتر خودرو در زمان توقف ماشین به کار می رود. در واقع، کاربرد اصلی دیسک های ترمز بر همین اساس است. این دیسک ها بر روی چرخ های چرخنده خودرو نصب می شوند و حرکت می کنند. حرکت چرخ ها باعث می شود که دیسک چرخ نیز بچرخد. اما زمانی که نیاز به توقف خودرو باشد، دیسک های ترمز متوقف می شوند و چرخ ها نیز حرکت نمی کنند. پس کاربرد اصلی دیسک ترمز برای توقف ماشین است.

مزایا و معایب دیسک چرخ

دیسک ترمز جزء اجزای بسیار مهم برای کنترل خودروها محسوب می شود. مزیت ها و معایب مختلفی برای دیسک های ترمز وجود دارد که به شما برای انتخاب این نوع سیستم ترمز کمک می کند. البته بهتر است که بدانید دیسک های ترمز مزیت های بیشتری دارند و همین موضوع باعث محبوب شدن آن ها شده است.

مزایای دیسک ترمز خودروها

دیسک های ترمز خودروها به دلیل کارایی خاصی که دارند، دارای مزیت های مختلفی نیز می باشند. در ادامه به برخی از مزیت های دیسک های ترمز اشاره می کنیم.
  • سیستم خنک شوندگی بهتر با انتقال گرمای بیشتر
  • دارای طول عمر بسیار بالایی
  • کارایی بسیار خوب برای ترمزگیری
  • ضد آب بودن
  • داشتن وزن کمتر
  • داشتن قابلیت تنظیم خودکار و اتوماتیک

معایب دیسک ترمز خودروها

دیسک ترمز بر اساس نوع کارایی که دارد، می تواند برای انواع خودروها مورد استفاده قرار گیرد. با توجه به کیفیت بالای هر یک از دیسک های ترمز، این دیسک ها دارای عیب خاصی نمی باشند. شاید تنها عیب خاصی که بتوان برای دیسک های ترمز ذکر کرد، قیمت بالای آن ها باشد.

دیسک ترمز چگونه کار می کند؟

شاید برای بسیاری از افراد این سوال مطرح شود که یک دیسک ترمز چگونه کار می کند؟ به طور کلی، دیسک ترمز بر روی چرخ نصب شده است و به وسیله کنترل کردن سرعت چرخ، باعث توقف خودرو نیز می شود. زمانی که راننده خودرو، پای خود را بر روی پدال فشار می دهد، لنت ماشین با دیسک برخورد می کند. این برخورد موجب ایجاد اصطکاک میان دیسک های ترمز و لنت ماشین می شود و همین موضوع سرعت چرخ ها را کاهش می دهد. توقف خودرو با کمک اصطکاک ایجاد شده، انجام می شود. این دیسک می تواند در زمان چرخش چرخ ها بچرخد و در زمان نیاز به توقف، کاملا ثابت باشد.

خرابی دیسک ترمز

شاید برای بسیاری از افراد این سوال مطرح شود که خرابی دیسک ترمز چه زمانی اتفاق می افتد. دیسک ترمز به دلیل گرمای زیادی که تحمل می کند، ممکن است به مرور زمان دچار خرابی گردد. در زمانی که خودرو به راحتی قابلیت ترمزگیری نداشته باشد، مشخص است که دیسک چرخ خراب شده است. در صورتی که دیسک ترمز دچار مشکلات زیر باشد، احتمال دچار خرابی شده است.
  • تغییر رنگ روی سطح دیسک های ترمز
  • ایجاد لرزش در هنگام ترمزگیری
  • طی کردن مسافت بسیار زیاد بعد از ترمزگیری
  • ایجاد شیار بر روی دیسک های ترمز
  • شنیدن صدای سوت کشیدن در هنگام ترمزگیری
  • لرزیدن پدال و یا فرمان در هنگام ترمزگیری
  • داغ تر شدن بیش از حد دیسک های ترمز

تعویض دیسک چرخ

در صورتی که دیسک قابل تعمیر و یا سرویس نباشد، لازم است که حتما به فکر تعویض دیسک های ترمز باشید. البته در هنگام خرید و تعویض دیسک ترمز، به کیفیت و نوع آلیاژ به کار رفته در دیسک ترمز دقت داشته باشید.

نکات مهم برای خرید دیسک ترمز

خرید دیسک ترمز به سادگی امکان پذیر نیست. به هر حال شما باید به کیفیت دیسک های ترمز و آلیاژ به کار رفته برای تولید دیسک های ترمز دقت داشته باشید. دیسک های ترمز به وسیله کاربردهای خاصی که دارند، در انواع مختلفی به تولید می رسند. در حال حاضر، بهترین نوع دیسک های ترمز، دیسک های ترمز خنک کننده می باشند که البته باید در هنگام خرید این دیسک ها، به نوع خودرو و کاربری آن توجه داشته باشید. بهتر است که به دنبال خرید این نوع دیسک ها باشید. البته مطالعه یک راهنمای خرید دیسک ترمز که به صورت جامع تمام نکات مربوط به انتخاب و خرید دیسک چرخ را بررسی کرده باشد، میتواند برای یک خرید مناسب بسیار کمک کننده باشد. حتما از فروشگاه های معتبر برای خرید دیسک های ترمز اقدام کنید. زیرا کیفیت دیسک های ترمز باید توسط فروشگاه تضمین شده باشد تا دیسک دچار خرابی و مشکل نشود.

بهترین برند دیسک ترمز

دیسک های ترمز دارای برندهای مختلفی می باشند و بر همین اساس در فروشگاه های مختلف با قیمت متفاوت به فروش می روند. هر یک از برندهای تولید کننده دیسک ترمز دارای مزیت ها و معایب خاصی می باشند. بهتر است که بر اساس کارایی، نوع خودرو و بودجه ای که دارید، یکی از بهترین برند دیسک ترمز را انتخاب کنید.
در حال حاضر، بهترین نوع دیسک های ترمز، دیسک های ترمز خنک کننده می باشند. بهتر است که بر اساس نوع خودرو، یکی از دیسک های خنک شونده را انتخاب کنید. طول عمر بالا و مقاومت بسیار بالا در مقابل حرارت، از جمله مزیت های دیسک های ترمز خنک شونده محسوب می شود.


مقالات مرتبط:
لوازم یدکی کامیون چیست؟
لوازم یدکی اتوبوس چیست؟

سخن آخر

سیستم ترمز ماشین ها از کالیپرها، لنت و دیسک ترمز تشکیل شده است که به صورت سیستماتیک و هماهنگ باهم کار می کنند تا به هنگام فشار دادن پدال ترمز، ماشین متوقف شود. دیسک چرخ ارتباط مستقیم با امنیت و کیفیت عملکرد خودرو دارد بنابراین ضروری است که این جزء از سیستم را به خوبی بشناسید و بهترین نوع آن را برای استفاده انتخاب کنید.